Izydor Krasiński
![]() portret Izydora Krasińskiego, pędzla nieznanego malarza z początku XIX wieku | |
Data i miejsce urodzenia | 13 stycznia 1774 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1840 |
Minister wojny | |
Okres | od 4 grudnia 1830 |
Poprzednik | Maurycy Hauke |
Następca | Franciszek Morawski |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Izydor Zenon Tomasz Krasiński herbu Ślepowron (ur. 13 stycznia 1774[1] w Wiksinie koło Ciechanowa, zm. 1840 w Warszawie[2]) – polski generał piechoty (broni)[3], minister wojny Rządu Narodowego Królestwa Polskiego w czasie powstania listopadowego.
W 1789 wstąpił w stopniu chorążego (podporucznika?) do 5 regimentu pieszego koronnego. Brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 roku. W trakcie bitwy pod Zieleńcami zdezerterował, przerażony rozbiciem pobliskiej haubicy. Gen. Kościuszko domagał się postawienia go za to przed sądem wojennym, do czego jednak nie doszło.
W 1793 roku awansował do stopnia majora za wystawienie własnym kosztem batalionu fizylierów. W kwietniu 1794 roku dzięki użyciu ogromnych wpływów spokrewnionych z nim Ossolińskich, Kościuszko powierzył mu szefostwo i dowództwo 18 regimentu pieszego koronnego, zaś 10 lub 24 kwietnia awansował do stopnia generała majora. W trakcie bitwy pod Terespolem spowodował utratę armat. 20 września 1794 roku ranny dostał się do rosyjskiej niewoli.
W grudniu 1806 roku wstąpił do wojska Księstwa Warszawskiego w stopniu generała brygady, początkowo był w świcie Napoleona, a następnie w Legii gen. J. Zajączka i uczestniczył w kolejnych kampaniach. W wyprawie moskiewskiej 1812 r. dowódca 16 Dywizji Piechoty. 6 stycznia 1813 roku awansowany do stopnia generała dywizji. 20 stycznia 1815 roku objął dowództwo 2 dywizji piechoty.
3 września 1826 roku awansowany do stopnia generała piechoty (broni) w armii Królestwa Polskiego i 16 września 1826 roku objął dowództwo całej piechoty armii Królestwa Polskiego. W maju 1829 roku odwołany ze stanowiska i umieszczony w armii a la suite.
Po wybuchu powstania listopadowego, od 4 grudnia 1830 do 8 marca 1831 roku, był ministrem wojny. W czasie powstania wykazał brak dobrej woli i zdecydowania, za co został odsunięty od spraw wojska[3]. Po upadku powstania zesłany do Wołogdy.
Po powrocie z zesłania osiadł w Warszawie. Był członkiem w stopniu trzecim loży wolnomularskiej Jedność Słowiańska, gdzie sprawował obowiązki drugiego dozorcy tej loży[4]. Zmarł w Warszawie. Pochowany w kościele kapucynów[3].
Bratem Izydora był Chryzanty Krasiński (1777-1819), oficer Legionów we Włoszech. Chryzanty miał trzech synów: Henryka (oficer, odznaczony VM za udział w powstaniu), Bolesława (oficer inżynier) i Wincentego oraz córkę Adelę, która została drugą żoną generała Jana Chrzciciela Malletskiego[5].
Odznaczenia
- Order Świętego Stanisława I klasy (1815)[6]
- Krzyż Złoty Orderu Wojskowego Księstwa Warszawskiego (1813)[7]
- Krzyż Kawalerski Orderu Wojskowego Polskiego[8]
- Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1813)[8]
- Krzyż Kawalerski Orderu Obojga Sycylii (Neapol)[9]
- Order Świętego Włodzimierza II klasy (Rosja)[8]
- Order Świętej Anny I klasy z brylantami (Rosja, 1826)[8][7]
- Znak Honorowy za 25 lat służby (1830)[10]
Przypisy
- ↑ Według Łozy urodzony 5 kwietnia 1773 roku.
- ↑ Krasiński Izydor Zenon, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-09-06] .
- ↑ a b c Henryk P. Kosk, Generalicja polska, 1998, s. 256.
- ↑ Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 62.
- ↑ Jan Pachoński: Oficerowie Legionów Polskich 1796-1807. T. 2: Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich 1796-1807. Kraków: Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 1998-2003, s. 155-156. ISBN 83-7188-003-0.
- ↑ Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. IX, nr 5, Warszawa 1930, s. 98.
- ↑ a b Irena Homola: Krasiński Izydor Zenon Tomasz h. Ślepowron (1774–1840). [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. XV / 1970 [on-line]. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2020-12-31].
- ↑ a b c d Rocznik woyskowy królestwa polskiego na rok 1827. Warszawa: Drukarnia Wojskowa, 1827. s. 5.
- ↑ Stanisław Łoza. Order Obojga Sycylii zwany Neapolitańskim. „Żołnierz Polski”. Nr 18 (350). Rok V. 1923. s. 16.
- ↑ Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s.].
Bibliografia
- Krzysztof Bauer „Wojsko koronne powstania kościuszkowskiego” Warszawa Wyd. MON 1981
- Marek Tarczyński „Generalicja powstania listopadowego” Warszawa Wyd. MON 1980
- Henryk P. Kosk, Generalicja polska t – 1, Wyd. Oficyna Wydawnicza Ajaks Pruszków 1998.
- p
- d
- e
|
- PWN: 3927065