Suge-belar nerbiozuri
Suge-belar nerbiozuri | |
---|---|
![]() ![]() | |
Sailkapen zientifikoa | |
Erreinua | Plantae |
Ordena | Alismatales |
Familia | Araceae |
Generoa | Arum |
Espeziea | Arum italicum L. |
Suge-belar nerbiozuria (Arum italicum Mill.) araceae familiako landare fanerogamoa da.
Suge-belar izenaz gain, beste anitzekin ere ezaguna da euskaraz: Suge-jana, suge-belarra, suge-gerezia, sugerrama, sugrama, suge-belar nerbioduna, pikarta, erre-belarra, ilarrondokoa, apez-belarra, inaztorra, suba bedar, erre bedar, subartaburu, subartoa[1][2].
Banaketa eta habita
Europa mediterraneoan du jatorria, eta Asia erdialderaino dago zabalduta. Oso ugaria da palaxu, baso, belardi eta leku ilun eta freskoetan.
Ezaugarriak
Landare bizikorra da, belarkara, mamitsua, ilebakoa eta errizomaduna. 2 cm luze den errizoma horizontal batetik muskiltzen da eta 25-40 cm-ko tamaina har dezake.
Hostoak bakunak dira, gezi-formakoak, batzuetan zain zurixkak dituzte eta haien txortenek 25 cm arteko luzera izan dezakete.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Arum_italicum_inflor.jpg/200px-Arum_italicum_inflor.jpg)
Lore txiki txiki asko dauzkate, espadize hori baten behealdean jarrita. Lore-elkartea zilindrikoa da, 3-5 cm luzerakoa, gara labur batez eutsita. Espadizearen muturreko luzakina, berriz, antzua da, oinaldea goikaldea baino askoz estuagoa. Espadizearen zati bat ezpata izeneko braktea ikusgarri batean bilduta egoten da, txano baten antzera eta batzuk okertuta loretzat hartzen dute. Ezpata hori-berdexka kolorekoa. Udaberrian loratzen da.
Fruituak baia esferikoak dira, lehenengo berdeak, gorriak ondoren, matsalko batean jarriak.
Osagaiak
Honako osagaiak dituzte: erretxina, aroina, saponinak, olioak, gomak, kaltzio- eta potasio-gatzak, azido zianhidrikoa
Landare hau ere toxikoa da, familia honetako asko bezala. Aroinak azala minberatzen du eta, dosi handitan xurgatzen badu paralisia eragin dezake eta heriotza ere bai.
Barietateak
- Arum italicum majoricense formakoa (Chodat) Mus, Pericás & Rosselló
- Arum italicum purpurascens formakoa Pamp.
- Arum italicum subsp. gaibolense Mattei
- Arum italicum subsp. majoricense (Chodat) O.Bolòs, Masalles & Vigo
- Arum italicum concolor bar. Beck
- Arum italicum facchinii bar. (Porta ex Hruby) Engl.
- Arum italicum hercegovinum bar. Beck
- Arum italicum immaculatum bar. (DC.) Engl.
- Arum italicum immaculatum bar. DC.
- Arum italicum intermedium bar. Mutel
- Arum italicum maculatum bar. Hoschede
- Arum italicum parvulum bar. Borhidi
- Arum italicum yvesii bar. Briq.
Sinonimia
- Arum divaricatum Dulac
- Arum facchinii Porta ex Hruby
- Arum foetidum Salisb.
- Arum maculatum parvulum formakoa (Borhidi) Terpó
- Arum majoricense Chodat
- Arum modicense Sprenger
- Arum numidicum Schott
- Arum ponticum Schott
- Arum provinciale Sommier ex Hruby
Galeria
- Infloreszentzia
- Hostoak
- Hosto nerbiodunak
- Tuberkulua
- Baia gazteak
- Baia helduak
Erreferentziak
Kanpo estekak
Datuak: Q30968
Multimedia: Arum italicum / Q30968
Espezieak: Arum italicum