Pomrčina Mjeseca 28. septembra 2015.
Totalna lunarna eklipsa 28. septembra 2015. | |
---|---|
![]() Viđeno iz Murriete u Kaliforniji. 2:52 UTC | |
Sjeverni vrh ekliptike![]() Mjesec prolazi kroz Zemljinu sjenu zdesna nalijevo (od zapada prema istoku). | |
Gama | -0.3296 |
Trajanje (h:min:s) | |
Totalitet | 1:11:55 |
Parcijalna | 3:19:52 |
Polusjena | 5:10:41 |
Kontakti (UTC) | |
P1 | 0:11:47 |
U1 | 1:07:11 |
U2 | 2:11:10 |
Maksimum | 2:47:07 |
U3 | 3:23:05 |
U4 | 4:27:03 |
P4 | 5:22:27 |
![]() Mjesec prolazi kroz Zemljinu sjenu u Ribama, prolazeći od zapada prema istoku (zdesna nalijevo) kao što je prikazano ovdje u satnim razmacima. Uran, s magnitudom od 5,7, može se vidjeti dvogledom 16 stupnjeva istočno od totalno ekliptiranog Mjeseca. |
pomrčina Mjeseca 28. septembra 2015., potpuna pomrčina Mjeseca koja se dogodila 28. septembra 2015. U Americi je bila vidljiva navečer u nedjelju, 27. septembra, a u Evropi, Africi i na Bliskom istoku bila je vidljiva u ranim satima u ponedjeljak, 28. septembra. Bila je druga od dviju totalnih lunarnih eklipsi u 2015. i posljednja u tetradi (četiri totalne lunarne eklipse u nizu). Prethodne pomrčine ove tetrade bile su 15. aprila 2014., 8. oktobra 2014. i 4. aprila 2015.
Mjesec je izgledao veći nego što je normalno jer je usred pomrčine 2015. proteklo tek 59 minuta od njegova najbližeg prilaska Zemlji, što se katkad naziva supermjesecom. Prividni promjer Mjeseca bio je veći od 34' gledan ravno iznad točke promatranja, nedaleko od obale sjeveroistočnog Brazila.[1][2]
Vidljivost
Pomrčina je bila vidljiva nad Evropom, Bliskim istokom, Afrikom i Amerikom.
![]() Pogled na Zemlju s Mjeseca pri najvećoj eklipsi. | ![]() Simulirani izgled Zemlje i atmosferskog prstena Sunčeve svjetlosti. |
Galerija
- stadiji lunarne eklipse u septembru 2015. viđeni iz Staffordshirea u Ujedinjenom Kraljevstvu
- Coralville, Iowa, 2:52 UTC
- München, Njemačka, 2:55 UTC
- Mill Valley, Kalifornija, 3:07 UTC
- Boston, SAD, 03:24 UTC
- Njemačka, 3:37 UTC
- Tampa, FL, 2:30 UTC
Supermjesec
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Supermoon_lunar_eclipse_2015.png/320px-Supermoon_lunar_eclipse_2015.png)
Ovaj pomračeni Mjesec bio je 12,9 % veći u prividnom promjeru nego što je bio pri pomrčini od 4. aprila 2015., izmjereno 29,66' i 33,47' u promjeru od središta Zemlje, kao što je prikazano na ovim simuliranim slikama.
Pozadina
- Glavni članak: lunarna eklipsa
Lunarna eklipsa nastaje kada Mjesec prolazi kroz Zemljinu sjenu. Kako eklipsa počinje, Zemljina sjena prvo lagano pomračuje Mjesec. Tada sjena počinje »prekrivati« dio Mjeseca, mijenjajući njegovu boju u tamno crveno-smeđu (ovo je tipična boja jer ona može varirati zavisno od atmosferskih uvjeta). Mjesec izgleda crvenkast zbog Rayleighjeva raspršenja (isti efekt koji uzrokuje da zalasci Sunca izgledaju crvenkasto) i refrakcije te svjetlosti Zemljinom atmosferom unutar njezine sjene.[3]
Sljedeća simulacija prikazuje aproksimativni izgled Mjeseca pri prolasku kroz Zemljinu sjenu. Mjesečeva jarkost je pretjerana u području sjene. Sjeverni dio Mjeseca je najbliži centru sjene zbog čega je najtamniji, dok je veći preostali dio crvena izgleda.
Kronologija
Pomicanja vremenskih zona od UTC-a | -7h | -6h | -5h | -4h | -3h | -2h | -1h | 0h | +1h | +2h | +3h | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
PDT MST | MDT | CDT PET | EDT BOT | ADT AMST ART | GMT WET | WEST CET BST | CEST EET MSK−1 | EEST FET MSK | ||||
Događaj | Večer 27. septembra | Noć 28. septembra | ||||||||||
P1 | Početak polusjene* | 17:12 | 18:12 | 19:12 | 20:12 | 21:12 | 22:12 | 23:12 | 0:12 | 1:12 | 2:12 | 3:12 |
U1 | Početak parcijalne eklipse | 18:07 | 19:07 | 20:07 | 21:07 | 22:07 | 23:07 | 0:07 | 1:07 | 2:07 | 3:07 | 4:07 |
U2 | Početak totalne eklipse | 19:11 | 20:11 | 21:11 | 22:11 | 23:11 | 0:11 | 1:11 | 2:11 | 3:11 | 4:11 | 5:11 |
Sredina eklipse | 19:47 | 20:47 | 21:47 | 22:47 | 23:47 | 0:47 | 1:47 | 2:47 | 3:47 | 4:47 | 5:47 | |
U3 | Svršetak totalne eklipse | 20:23 | 21:23 | 22:23 | 23:23 | 0:23 | 1:23 | 2:23 | 3:23 | 4:23 | 5:23 | 6:23 |
U4 | Svršetak parcijalne eklipse | 21:27 | 22:27 | 23:27 | 0:27 | 1:27 | 2:27 | 3:27 | 4:27 | 5:27 | 6:27 | 7:27 |
P4 | Svršetak polusjene | 22:22 | 23:22 | 0:22 | 1:22 | 2:22 | 3:22 | 4:22 | 5:22 | 6:22 | 7:22 | 8:22 |
* Faza polusjene tokom eklipse mijenja izgled Mjeseca tek neznatno i općenito je nezamjetljiva.[4]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Lunar_eclipse_contact_diagram.svg/220px-Lunar_eclipse_contact_diagram.svg.png)
Kronologija totalni lunarnih eklipsi određena je Mjesečevim kontaktima:[5]
- P1 (prvi kontakt): Početak penumbralne eklipse. Zemljina polusjena dodiruje Mjesečev vanjski limb.
- U1 (drugi kontakt): Početak parcijalne eklipse. Zemljina sjena dodiruje Mjesečev vanjski limb.
- U2 (treći kontakt): Početak totalne eklipse. Zemljina površina je potpuno unutar Zemljine sjene.
- Maksimum eklipse: Vršni stadij totalne eklipse. Mjesec je najbliži centru Zemljine sjene.
- U3 (četvrti kontakt): Svršetak totalne eklipse. Mjesečev vanjski limb izlazi iz Zemljine sjene.
- U4 (peti kontakt): Svršetak parcijalne eklipse. Zemljina sjena napušta Mjesečevu površinu.
- P4 (šesti kontakt): Svršetak penumbralne eklipse. Zemljina polusjena više ne dodiruje Mjesec.
Povezane pomrčine
Eklipsa je jedna od četiriju lunarnih eklipsi u kratkom nizu pri descendentnom čvoru Mjesečeve orbite.
Niz lunarnih godina ponavlja se poslije 12 lunacija ili 354 dana (pomiče se unatrag za oko 10 dana tokom narednih godina). Zbog pomaka datuma Zemljina sjena bit će oko 11 stupnjeva zapadno u narednim događajima.
Ascendentni čvor | Decendentni čvor | |||||
---|---|---|---|---|---|---|
Saros | Datum | Tip | Saros | Datum | Tip | |
112![]() | 25. aprila 2013.![]() | Parcijalna![]() | 117 | 18. oktobra 2013.![]() | Penumbralna![]() | |
122![]() | 15. aprila 2014.![]() | Totalna![]() | 127 | 8. oktobra 2014.![]() | Totalna![]() | |
132![]() | 4. aprila 2015.![]() | Totalna![]() | 137![]() | 28. septembra 2015.![]() | Totalna![]() | |
142 | 23. marta 2016.![]() | Penumbralna![]() | 147 | 16. septembra 2016.![]() | Penumbralna![]() | |
Posljednji skup | 25. maja 2013. | Posljednji skup | 28. novembra 2012. | |||
Sljedeći skup | 11. februara 2017. | Sljedeći skup | 18. augusta 2016. |
Sarosov poluciklus
Lunarnoj eklipsi prethodit će i slijedit će solarna eklipsa za 9 godina i 5,5 dana (polusaros).[6] Ova lunarna eklipsa povezana je s dvjema anularnim solarnim eklipsama solarnog sarosa 144.
22. septembra 2006. | 2. oktobra 2024. |
---|---|
![]() | ![]() |
Povezano
- lista lunarnih eklipsi i lista lunarnih eklipsi u 21. stoljeću
Reference
- ↑ Sky and Telescope
- ↑ Here’s the Scoop on Sunday’s Supermoon Eclipse Arhivirano 2015-09-28 na Wayback Machine-u, Bob King
- ↑ Fred Espenak; Jean Meeus. „Visual Appearance of Lunar Eclipses”. NASA. Pristupljeno 13. aprila 2014.
- ↑ Espenak, Fred. „Lunar Eclipses for Beginners”. MrEclipse. Pristupljeno 7. aprila 2014.
- ↑ Clarke, Kevin. „On the nature of eclipses”. Inconstant Moon. Cyclopedia Selenica. Pristupljeno 19. decembra 2010.
- ↑ Mathematical Astronomy Morsels, Jean Meeus, p.110, Chapter 18, The half-saros
Eksterni linkovi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- 2015 Sep 28 chart: Predviđanja eklipsi Freda Espenaka, NASA/GSFC
- Hermit eclipse: 2015-09-28
- Solareclipse2015: Lunar Eclipse 28th September 2015