Wodnikowate
![]() Wywłócznik kłosowy | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | Saxifraganae | ||
Rząd | skalnicowce | ||
Rodzina | wodnikowate | ||
Nazwa systematyczna | |||
Haloragaceae R. Br. in Flinders Voy. Terra Austr. 2: 549. 19 Jul 1814 | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Glischrocaryon_aureum_-_Flickr_-_Kevin_Thiele.jpg/220px-Glischrocaryon_aureum_-_Flickr_-_Kevin_Thiele.jpg)
Wodnikowate (Haloragaceae R. Br. in Flinders) – rodzina roślin z rzędu skalnicowców (Saxifragales). Obejmuje 9 rodzajów z ok. 145 gatunkami[2]. Są to w większości niewielkie rośliny zielne, wodne o drobnych kwiatach[2]. Pochodzą z Australii i tam oraz na południowej półkuli występuje ich najwięcej. Ograniczony do półkuli północnej zasięg ma rodzaj Proserpinaca. Rodzaj wywłócznik (Myriophyllum) jest jedynym szeroko rozprzestrzenionym na świecie[2][3], jego przedstawiciele należą także do flory polskiej[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Haloragis_erecta_kz7.jpg/220px-Haloragis_erecta_kz7.jpg)
- Pokrój
- Byliny wodne lub lądowe, zwykle zielne, o pędach płożących, podnoszących się lub wzniesionych, często korzeniących się w węzłach[3].
- Liście
- Nakrzyżległe lub w okółkach (do czterech liści w jednym), czasem skrętoległe. U roślin lądowych zwykle pojedyncze, u wodnych pierzasto podzielone[3].
- Kwiaty
- Rośliny jednopienne lub dwupienne o kwiatach drobnych. Jedno do pięciokwiatowych wierzchotek wspartych podsadkami tworzą kłos złożony. Kielich składa się z 2–4 działek, zwykle trwałych (w kwiatach żeńskich niektórych gatunków wywłócznika ich brak). Płatków jest tyle ile działek, są od nich nieco dłuższe, zwykle odpadają wraz z pręcikami. Pręcików jest od 2 do 8. Ich nitki są cienkie i krótkie, a pylniki podługowate do równowąskich. Zarodnia jedno, dwu- lub czterokomorowa, zwieńczona jest znamionami w liczbie zgodnej z liczbą działek kielicha[3].
- Owoce
- Orzeszki lub pestkowce z różnie wykształconym egzokarpem – błoniastym lub gąbczastym, często ze skrzydełkami, garbkami lub brodawkami[3].
Systematyka
- Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)
Wodnikowate tworzą grupę siostrzaną dla rodziny Penthoraceae, wraz z którą wchodzą w skład rzędu skalnicowców[2].
Powiązania filogenetyczne rodziny w obrębie rzędu skalnicowców:
skalnicowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Podostemanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd wodnikowce (Haloragales Bromhead), podrząd Haloragineae Engl., rodzina wodnikowate (Haloragaceae R. Br. in Flinders)[5].
- Wykaz rodzajów[6]
- Glischrocaryon Endl.
- Gonocarpus Thunb.
- Haloragis J.R.Forst. & G.Forst.
- Haloragodendron Orchard
- Laurembergia Bergius
- Meziella Schindl.
- Myriophyllum L. – wywłócznik
- Proserpinaca L.
- Vinkia Meijden
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c d e Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-07-22] (ang.).
- ↑ a b c d e Jiarui Chen, Michele Funston: Haloragaceae. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-07-22].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Crescent Bloom: Haloragaceae. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-07-07]. (ang.).
- ↑ List of genera in family HALORAGACEAE. Vascular Plant Families and Genera, Royal Botanic Gardens Kew. [dostęp 2009-07-07]. (ang.).
- J9U: 987007532171005171
- SNL: tusenbladfamilien
- BioLib: 3281
- EoL: 4290
- Flora of China: 10394
- Flora of North America: 10394
- GBIF: 6694
- identyfikator iNaturalist: 60205
- IPNI: 77126650-1
- ITIS: 27033
- NCBI: 24945
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:77126650-1
- Tela Botanica: 101086
- identyfikator Tropicos: 42000188
- identyfikator taksonu Fossilworks: 118086
- CoL: 625JL