Turzynów
osada | |
Państwo |
|
---|---|
Województwo | |
Powiat | kolski |
Gmina | Chodów |
Strefa numeracyjna | 63 |
Kod pocztowy | 62-652[2] |
Tablice rejestracyjne | PKL |
SIMC | 0282168 |
Położenie na mapie gminy Chodów ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kolskiego ![]() | |
![]() |
Turzynów – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Chodów.
Wieś szlachecka Turzynowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.
We wsi przystanek kolejowy położony przy linii Warszawa – Poznań.
Historia
Nazwa Turzynów może pochodzić od rodziny rycerskiej Turzynów gospodarzących w dorzeczu Dunajca i Raby we wsiach Raba i Szczepanów. Z tej rodziny podobno wywodził się święty biskup męczennik Stanisław ze Szczepanowa. Na przełomie IX/X w na obszarze dzisiejszej miejscowości istniało terytorium plemienne, którego ośrodkiem centralnym była Łęczyca. Obszar ten stanowił północną granicę tego terytorium. Cmentarzysko w pobliżu Domanikowa z XI-XII w. świadczy o tym, że w pobliżu istniała osada. W XV w. na terenach dzisiejszego Turzynowa i okolic na wschód, panowała młodsza linia Oporowskich (z Oporowa) z herbu Sulima (z której wywodził się polski rycerz Zawisza Czarny) biorąca swój początek od Mikołaja, kasztelana brzezińskiego, piszącego się z Miłonic. Pierwsza wzmianka o Turzynowie pochodzi z 1503 roku, w którym to Władysław z Miłonic (Miełoński, Miłoński lub Oporowski) kasztelan inowrocławski przekazuje dobra położone w powiecie Łęczyckim tj. Miłonice, Głaznowo, Turzynów, Słaboszewo, Kopyta, Liczki i Luklewo swoim Synom Janowi i Mikołajowi. Następna Wzmianka o Turzynowie pochodzi dopiero z roku 1844, w którym to Otto von Treskow kupił Turzynów od Maksymiliana Jerzmanowskiego a w dwa lata później Domaników od Franciszka Jerzmanowskiego. Z rodziny Jerzmanowskich wywodził się urodzony w Domanikowie Paweł Jerzmanowski najbliższy człowiek Napoelona I Bonaparte, z którym został zesłany na wyspę Elba. Rodzina von Trescow mających siedzibę w Strzelcach koło Kutna była bardzo dobrymi zarządcami i doprowadziła do znacznego rozwoju rolniczego całego obszaru. W roku 1918 po odzyskani niepodległości przez Polskę rodzina utraciła te ziemie. W 1915 roku powstało połączenie kolejowe wąskotorowe Krzewata – Krośniewice (Krośniewice – Franki – Gąsiory – Turzynów Wąskotorowy – Kotków – Radzyń – Rycerzew – Straszkówek – Krzewata), które było wykorzystywane wyłącznie do przewozu buraków cukrowych w okresach kampanii cukrowej. W latach 70. XX w. połączenie to straciło na znaczeniu a w latach 90. zostało zlikwidowane. Jeszcze w latach 80. XX w. Turzynów był ważnym ośrodkiem handlu rolniczego (Gminna Spółdzielnia GS) i uprawy rolnej (Państwowe Gospodarstwo Rolne PGR). Znajdował się tu ośrodek skupu trzody chlewnej i bydła, skup zboża, złomu i makulatury. Dodatkowo prowadzono handel paszami dla zwierząt i nawozami. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdowała się bocznica kolejowa wraz z rampą, pozwalającą na bezpośredni rozładunek i załadunek z transportów kolejowych. W czasach przemian gospodarczych Polski Turzynów stracił na znaczeniu co spowodowało upadek GS i PGR. Dzisiaj można oglądać jedynie pozostałości dawnego ośrodka handlu rolniczego. PGR jednak zostało wykupione przez przedsiębiorstwo prywatne nie dopuszczając do całkowitej zapaści miejscowości. Obecnie Turzynów skupia się na produkcji rolnej i charakteryzuje się dużymi otwartymi i nizinnymi przestrzeniami pól uprawnych.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 141847
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1315 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Linki zewnętrzne
- Turzynów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 669 .
- Turzynów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 668 .
- p
- d
- e
Siedziba gminy: Chodów
Wsie |
|
---|---|
Osady |
|
Części wsi |
|