Sopot (stacja kolejowa)
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Sopot | ||
Lokalizacja | Centrum / Górny Sopot | ||
Zarządca | PKP Polskie Linie Kolejowe, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście | ||
Data otwarcia | 1870[1] | ||
Poprzednie nazwy | Zoppot (1870-1945) | ||
Liczba pasażerów (2021) | 5 500 000 | ||
Dane techniczne | |||
Liczba peronów | 2 (1 dla SKM) | ||
Liczba krawędzi peronowych | 4 | ||
Kasy |
| ||
Linie kolejowe | |||
| |||
Położenie na mapie Trójmiasta ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Schemat_sopot.png/240px-Schemat_sopot.png)
Sopot – główna stacja kolejowa w Sopocie, w województwie pomorskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[2].
Charakterystyka
Na stacji znajdują się dwa perony: jeden dalekobieżny i jeden podmiejski.
Peron nr 2 przyjmuje pociągi dalekobieżne i regionalne obsługiwane przez PKP Intercity S.A. oraz Polregio S.A.; w sezonie letnim również Koleje Mazowieckie (do Warszawy Zachodniej i Ustki) oraz Arriva RP (do Bydgoszczy Głównej i Helu).
Peron nr 1 obsługuje pociągi podmiejskie SKM.
Ruch pasażerski
Rok | Wymiana roczna | Wymiana pasażerska na dobę | miejsce w Polsce |
---|---|---|---|
2017[3] | 7 300 000 | 20 000 | 11 |
2018[4] | 6 200 000 | 17 100 | 13 |
2019[3] | 4 200 000 | 11 500 | 21 |
2020[3] | 6 400 000 | 17 400 | 12 |
2021[3] | 4 600 000 | 12 700 | 12 |
2022[5] | 8 796 500 | 24 100 | 12 |
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Sopot_-_szalet_dworcowy.jpg/220px-Sopot_-_szalet_dworcowy.jpg)
Stacja została zbudowana w latach 1868–1870[1]. Kolej dotarła do Sopotu od strony Gdańska (11,7 km) 1 lipca 1870. 1 września tegoż roku również z drugiej strony – ze Słupska (119,5 km).
Osobny artykuł: Transport kolejowy w Sopocie.
Niezwłocznie na odcinku Gdańsk – Sopot położono drugi tor. Z tego okresu pochodziły pierwsze zabudowania dworca, których pozostałością są jedynie zachowane – pseudogotycki budynek d. bagażowni, pełniącej następnie funkcję ekspedycji kolejowej, oraz podpierające dach na peronie linii SKM żeliwne kolumny korynckie. Identyczne lub podobne dworce pobudowano w Gdańsku-Wrzeszczu (Langfuhr), Gdańsku Oliwie (Oliva), Gdyni Chyloni (Kielau), Redzie (Rheda), Wejherowie (Neustadt) i prawdopodobnie w Lęborku (Lauenburg).
W 1907 wybudowano pierwszy wiadukt w Sopocie na wysokości ul. Podjazd (Unterführung), w 1909 tunel pieszy w ciągu ul. Marynarzy (Kleine Unterführung), około 1912 peron dalekobieżny.
Wraz z rozwojem miasta szybko rósł ruch kolejowy na trasie Gdańsk-Sopot, do 1900 obsługiwany również przez wagony piętrowe. W 1909 Sopot posiadał bezpośrednie połączenia kolejowe z Berlinem, Bydgoszczą, Królewcem, Petersburgiem, Poznaniem, Szczecinem, Toruniem i Warszawą. W okresie międzywojennym (Wolnego Miasta Gdańska) w godzinach szczytu pociągi kursowały nawet co dziesięć minut. Przed wybuchem II wojny światowej kursowało między Sopotem a Gdańskiem na dobę czterdzieści kilka parowych pociągów podmiejskich oraz 10 dalekobieżnych.
Wymowne są też dane statystyczne. W 1884 stacja kolejowa Sopot odprawiła 134.709 pasażerów, zaś już w 1925 jedenastokrotnie więcej – 1.522.672; dla porównania na dworcu Gdańsk Gł. w tym samym roku sprzedano 3.445.006 biletów.
W 1912 rozpoczęto pierwsze prace przy budowie wydzielonej pary torów dla ruchu miejskiego z Gdańska Gł. w kierunku Sopotu. Prace przerwał wybuch I wojny światowej[6]. Kolejny projekt w tym zakresie, m.in. położenia drugiej pary torów, ale i budowy nowego dworca od strony Gdańska (na wysokości obecnego przystanku SKM Sopot Wyścigi?) powstał w 1925. Po II wojnie światowej, w 1950 podjęto decyzję o kontynuowaniu prac nad wydzieleniem ruchu podmiejskiego. W 1952 późniejsza SKM dotarła z Gdańska do Sopotu, rok później przedłużono ją do Gdyni (jeden tor), w 1954 położono drugi tor.
W 1942 dotychczasową dwutorową linię z Gdańska przedłużono z Sopotu do Gdyni.
W 1945 pierwszy budynek dworca uległ spaleniu. Wojska radzieckie zdobywały miasto od strony Gdyni i posuwały się do stacji wzdłuż torów kolejowych. W rejonie dworca napotkały opór, który zdecydowanie stłumiły[7]. Odbudowany w 1947 dworzec w części parterowej służył do wybudowania w 1970, lub według innych źródeł – w 1972 drugiego budynku dworca.
We wrześniu 2010 zakończył się gruntowny remont i restauracja peronu podmiejskiego. Zamierzeniem było jak najwierniejsze odtworzenie jego pierwotnego wyglądu. Po przeprowadzeniu badań ustalono jak wyglądały kolumny podtrzymujące wiatę, a także udało się odnaleźć dobrze zachowany kawałek pierwszej, oryginalnej nawierzchni peronu[1].
25 czerwca 2011, w ramach projektu firmy Dulux Let’s Color, budynek dworca został pomalowany w barwną mozaikę[8].
Autorem projektu dworca jest Albina Skiba[9]. Od początku XXI wieku prowadzone były prace nad nową koncepcją zagospodarowania terenu dworca i jego okolic. Nowy budynek dworca z centrum handlowo-hotelowym i podziemnymi parkingami miał powstać do końca 2014[10][11]. Termin ten nie został dotrzymany – kolejnymi wyznaczonymi terminami zakończenia inwestycji stały się lipiec, a następnie 23 września 2015[12]. Ostatecznie dworcowa część tzw. Nowego Centrum Sopotu (o docelowej powierzchni wnętrz 23,5 tys. m kw.) została otwarta 18 grudnia 2015. Tego dnia oddano do użytku dwa z czterech planowanych budynków: „A” – o przeznaczeniu handlowo usługowym, oraz „B” z częścią dworcową. Nowy dworzec znajduje się na dwóch kondygnacjach i ma powierzchnię 500 m kw.[13] Koszt realizacji kompleksu sięgnął 100 mln zł[14].
Sąsiedztwo
Stacja Sopot sąsiaduje z popularnym deptakiem – ul. Monte Cassino, wiodącym do miejscowych atrakcji turystycznych – plaży, mola, latarni morskiej i Grand Hotelu. W kierunku przeciwnym znajduje się Opera Leśna. W pobliżu dworca na miejscu dawnego Hotelu Dworcowego wybudowano Hotel Rezydent.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok.
- ↑ Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu. pkp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)]., l.p. 416.
- ↑ a b c d Urząd TransportuU.T. Kolejowego Urząd TransportuU.T., Przewozy pasażerskie [online], Portal statystyczny UTK [dostęp 2023-02-20] (pol.).
- ↑ Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r. [online], Urząd Transportu Kolejowego [dostęp 2020-01-30] .
- ↑ Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2022. [dostęp 2023-09-17].
- ↑ Nasza historia. skm.pkp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-17)].
- ↑ Sopot w ogniu. Marzec 1945 roku w kurorcie. historia.trojmiasto.pl, 17 marca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Sopot: Dworzec PKP teraz bardziej kolorowy. sopot.naszemiasto.pl, 26 czerwca 2011. [dostęp 2011-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (20 lipca 2011)].
- ↑ KrzysztofK. Skiba KrzysztofK., Skiba. Ciągle na wolności. Autobiografia łobuza, s. 212 .
- ↑ Zielone światło dla dworca w Sopocie. trojmiasto.pl, 13 grudnia 2008. [dostęp 2008-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Sopot znalazł inwestora, nowy dworzec w 2014 r.. trojmiasto.pl, 7 października 2011. [dostęp 2011-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Ewa Karendys Budowa sopockiego dworca trwa i trwa. Nowy termin – wrzesień.
- ↑ Ewa Stawikowska Nowy dworzec w Sopocie już gotowy. A mieszkańcy na to: „Nie pasuje”.
- ↑ 'Sopocki dworzec z kłopotami. Podwykonawcy bez pieniędzy. trojmiasto.wyborcza.pl, 2017-01-07. [dostęp 2017-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
Bibliografia
- Gach Zbigniew (opr.): Gawędy o dawnym Sopocie. Łodzią, powozem, autem..., [w:] POLSKA Dziennik Bałtycki, wyd. kościerskie z 6 lipca 2003 [1]
- Krzyżowski Grzegorz: Krótka historia kolejnictwa w Sopocie: Był sobie dworzec, Riviera, nr 1/2 (65/66) luty 2012
- Golik Mariusz: Trzecie życie Sopotu, [w:] Kurier Kolejowy nr 6/3253 z 24 marca 2013, s. 48–49
- Krzyżyńska Olga: Kolejowy bilet do sukcesu, [2]Kuryer Sopocki, nr 9 (169), wrzesień 2010.
Linki zewnętrzne
- Sopot w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
- informacja i zdjęcia starego dworca w Sopocie
- rozkład jazdy z 1944
Sopot | ||
Linia 202 Gdańsk Główny – Stargard (11,661 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 3,581 km | ![]() | odległość: 4,285 km |
Linia 250 Gdańsk Główny – Rumia (11,680 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 1,270 km | ![]() | odległość: 1,875 km |