Motoryzacja
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/2014_Ci%C4%85gnik_New_Holland_T7.270_%2801%29.jpg/220px-2014_Ci%C4%85gnik_New_Holland_T7.270_%2801%29.jpg)
Motoryzacja – całokształt zagadnień związanych z zastosowaniem samochodów, motocykli i ciągników (zwłaszcza napędzanych silnikami spalinowymi)[1].
Eksploatacja tych pojazdów wymaga odpowiedniej infrastruktury (sieci dróg, stacji benzynowych, warsztatów naprawczych, miejsc parkingowych oraz garażowych).
Podstawowym problemem motoryzacji jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego (zasady ruchu na drogach, dbanie o sprawność techniczną pojazdu, oznakowanie dróg itp.). Motoryzacja ma duże znaczenie gospodarcze (transport) i inne.
Rozwój motoryzacji przyczynił się do znaczących zmian funkcjonowania transportu drogowego i powstania społeczeństwa mobilnego.
Historia motoryzacji
Osobny artykuł: Historia motoryzacji.
- 1764 r. – pierwszy pojazd napędzany silnikiem dwucylindrowym parowym przeznaczony do ciągnięcia przedmiotów
- 1802 r. – pierwsza lokomotywa drogowa
- 1827 r. – pierwszy pojazd parowy w ruchu pasażerskim
- 1884 r. – został zbudowany pierwszy pojazd benzynowy
Historia motoryzacji w Polsce (1900-1939)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Bundesarchiv_Bild_121-0282%2C_Warschau%2C_Verkehrsposten_der_poln._Polizei.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_121-0282%2C_Warschau%2C_Verkehrsposten_der_poln._Polizei.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/2016_Motocykl_typu_chopper_1.jpg/220px-2016_Motocykl_typu_chopper_1.jpg)
Początki motoryzacji sięgają okresu sprzed I wojny światowej. W Warszawie w przededniu wybuchu wojny było zarejestrowanych 400 samochodów. Między poszczególnymi zaborami wyraźne były różnice w jakości dróg, jak i w zasadach ruchu drogowego (przykładowo w Austro-Węgrzech obowiązywał ruch lewostronny).
W 1924 było w Polsce 7500 samochodów, w 1927 roku 16 000[2], w 1929 29 423[3], w 1931 27 000[2], w 1935 24 821[3]. W okresie międzywojennym liczba automobilów w Polsce wzrosła do ponad 40 000, co jednak nadal stawiało Polskę na dalekiej pozycji pod względem ilości samochodów (należy pamiętać, że wówczas około 70% wszystkich samochodów na świecie znajdowało się w USA). Na przeszkodzie rozwojowi motoryzacji stała bardzo słaba jakość ówczesnych dróg, jak też mała zamożność społeczeństwa, co wynikało z trudnej sytuacji gospodarczej po I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej. Zaczęła się rozwijać komunikacja autobusowa, jednak kryzys gospodarczy w latach 1929–1935 spowodował pewien regres w motoryzacji, przykładem tego zjawiska może być liczba taksówek, która przed wybuchem II wojny światowej nie zdołała przekroczyć stanu z roku 1929.
W drugiej połowie lat dwudziestych wprowadzono w Warszawie sygnalizację świetlną, a w pewnym momencie liczba aut w stolicy osiągnęła liczbę 3500. Znaki drogowe w Polsce pojawiły się w 1927 r., jednak prawidłowa jazda była wówczas egzekwowana jedynie w obrębie miast[4]. Pierwsze stacje benzynowe w Polsce (zwane pompami) pojawiły się w 1924 roku w Warszawie (wcześniej benzynę kupowało się w aptekach i składach chemicznych). Na słabo zaludnionych, wielkich obszarach Kresów jeszcze w latach 30. rzadka sieć stacji benzynowych uniemożliwiała normalne korzystanie z samochodu[5].
Motoryzacja a wpływ na środowisko
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Cuba_-_car_02.jpg/220px-Cuba_-_car_02.jpg)
Badanie z 2012 r., wykazało, że same kolizje drogowe, zanieczyszczenie i hałas spowodowane przez zmotoryzowanych pociągają za sobą w całej Unii Europejskiej koszty rzędu 373 miliardów euro (750 euro na jedną osobę). Wartość ta przekracza kwotę inkasowaną przez rządy w postaci podatków związanych z samochodami[6].
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Motoryzacja |
![]() | Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt. Motoryzacji |
Przypisy
- ↑ motoryzacja, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2014-07-27] .
- ↑ a b Maja i Jan Łozińscy: W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, s. 188 i 218-219.
- ↑ a b Bogusław Wołoszański: Honor żołnierza 1939, wyd. 2010, s. 242.
- ↑ Maja i Jan Łozińscy: W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, s. 185.
- ↑ Maja i Jan Łozińscy: W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, s. 182–183.
- ↑ Wayback Machine [online], web.archive.org, 23 stycznia 2018 [dostęp 2019-02-17] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-23] .
- PWN: 3943860