Melaleuka skrętolistna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | mirtowce | ||
Rodzina | mirtowate | ||
Rodzaj | melaleuka | ||
Gatunek | melaleuka skrętolistna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Melaleuca alternifolia (Maiden & Betche) Cheel J. Proc. Roy. Soc. New S. Wales 58: 195 (1924)[3] | |||
| |||
|
Melaleuka skrętolistna, drzewo herbaciane[4] (Melaleuca alternifolia Maiden & Betche) – gatunek drzewa z rodziny mirtowatych. Jego nazwa pochodzi od greckich słów melas „czarny”, ciemny oraz leucon „biały”, co prawdopodobnie odnosi się do jasnych gałęzi i ciemnego pnia drzewa. Jest gatunkiem endemicznym Australii, występującym we wschodniej części kontynentu – w południowym Queensland oraz w Nowej Południowej Walii. Rośnie przeważnie wzdłuż strumieni i na bagnach. Pozyskuje się z niego olejek eteryczny o właściwościach zdrowotnych.
Morfologia
- Pokrój
- Niewielkie drzewa lub krzewy dorastające do 7 m wysokości[5].
- Pień
- Kora cienka, papierowa o białawym zabarwieniu[4].
- Liście
- Ulistnienie nieregularne, miejscami okółkowe[5]. Liście od 1 do 3,5 cm długości i o szerokości 1 mm, o gładkiej powierzchni[5].
- Kwiaty
- Białe, zebrane w szczotkowate kwiatostany[4] o długości do 5 cm[5]. Okwiat składa się z owalnych płatków długości do 3 mm[5]. Pręciki liczne, zebrane w 5 pęczków, długie (3–5 cm), nadające charakterystyczny wygląd kwiatom i kwiatostanom. Roślina zakwita w krótkim okresie od wiosny do wczesnego lata.
- Owoce
- Małe (2–3 mm), zdrewniałe o kubkowatym kształcie, na szczycie z wgłębieniem o średnicy 1,5–2,5 mm[5].
Zastosowanie
- Surowiec zielarski: olejek eteryczny (olejek herbaciany Melaleucae aetheroleum). Pozyskuje się go z liści w procesie destylacji z parą wodną[4]. Zidentyfikowano w nim ok. 60 terpenów m.in. cyneol, 1-terpinen-4-lol, α- i y-terpinen, p-cymen, sabinen, terpinolen, i kadinen[4].
- Działanie: monoterpeny zawarte w olejku reagują z białkami błonowymi i samymi błonami biologicznymi, przez co działa antybakteryjne, antywirusowo i przeciwgrzybiczo. Dodatkowo olejek działa rozkurczowo, przeciwbólowo, wykrztuśne i przeciwzapalnie[4].
- Zastosowanie: może być wykorzystywany zewnętrznie jako środek dezynfekujący i przeciwzapalny, ale zaleca się stosowanie wyłącznie miejscowe. Może być też stosowany wewnętrznie w postaci inhalacji, co pomaga w walce z przeziębieniami, bólem głowy oraz zakażeniami układu pokarmowego.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-20] (ang.).
- ↑ Melaleuca alternifolia (Maiden & Betche) Cheel. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-01-22].
- ↑ a b c d e f Ben-Erik VanB.E.V. Wyk Ben-Erik VanB.E.V., MichaelM. Wink MichaelM., Rośliny lecznicze świata: ilustrowany przewodnik naukowy po najważniejszych roślinach leczniczych świata i ich wykorzystaniu, Wrocław: MedPharm Polska, 2008, s. 202, ISBN 978-83-60466-51-3, OCLC 749816856 .
- ↑ a b c d e f Melaleuca alternifolia (Maiden & Betche) Cheel. [w:] New South Wales Flora online [on-line]. PlantNet. [dostęp 2022-01-22].
Bibliografia
- Brophy, Joseph J.; Craven, Lyndley A.; Doran, John C. Melaleucas: Their botany, essential oils, and uses. Australian centre for international agricultural research. Retrieved 8 May 2015.
- Britannica: plant/tea-tree