Lennoaceae
![]() Pholisma arenarium | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | |||
Rodzina | Lennoaceae | ||
Nazwa systematyczna | |||
Lennoaceae Solms Abh. Naturf. Ges. Halle 11: 174. 7 Jan 1870[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Lennoa La Llave & Lex. (1824)[3] | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Pholisma_sonorae.jpg/220px-Pholisma_sonorae.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Sand_Plant_-_Pholisma_arenarium.jpg/220px-Sand_Plant_-_Pholisma_arenarium.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Lennoa_madreporoides_%289361124818%29.jpg/220px-Lennoa_madreporoides_%289361124818%29.jpg)
Lennoaceae – rodzina bezzieleniowych, pasożytniczych roślin z rzędu ogórecznikowców (Boraginales)[2]. Często także wyodrębniana w randze podrodziny Lennooideae w rodzinie ogórecznikowatych (Boraginaceae)[4]. Według APweb uznana za synonim plemienia Pholismateae Horaninow w ramach rodziny Ehretiaceae[2]. Do taksonu tego zaliczane były dwa rodzaje (Pholisma i Lennoa) z czterema gatunkami. Występują one na obszarze od Kalifornii i Arizony na północy po Gwatemalę na południu oraz w północnej Kolumbii i Wenezueli[5][2]. Pojawiające się na pustyni Sonora pędy kwiatostanowe Lennoa madreporoides były i są nadal spożywane jako warzywo przez miejscowych Indian[5].
Rośliny te w przeciwieństwie do większości innych pasożytów nie są przywiązane do określonych żywicieli[5]. Najczęściej rozwijają się jednak na powojnikach Clematis, wilczomleczach Euphorbia i krzewiastych astrowatych Asteraceae[4].
Morfologia
- Organy podziemne
- Rośliny te tworzą grube tzw. korzenie pilotowe rozchodzące się poziomo na obszarze o średnicy do 6 m. Prawdopodobnie na podstawie bodźców chemicznych – po wykryciu korzeni żywiciela – z korzeni pilotowych wyrastają krótkie korzenie ssawkowe wnikające w jego tkanki i tworzące w nich organ ssawkowy, a z czasem nieregularny twór z wyrostkami, z których wiązki przewodzące rozrastają się wzdłuż ksylemu gospodarza[5].
- Liście
- Wykształcone jako brązowawe lub różowe łuski, wyrastające skrętolegle na pędzie kwiatowym[4].
- Kwiaty
- Zebrane w gęste, rozwijające się na powierzchni ziemi kwiatostany główkowate[5][2]. Mięsiste pędy kwiatowe wynoszące kwiatostany na powierzchnię wyrastają z grubych korzeni pilotowych u Pholisma i z tkanek przenikających korzenie gospodarza u Lennoa[5]. Kwiaty są promieniste lub lekko dwubocznie symetryczne, cztero- do dziesięciokrotnych[2]. Kielich jest długi i wąski[2]. Korona kwiatu lejkowato rozchylona. Pręciki w dwóch okółkach, przyrośnięte do płatków korony[2], w liczbie 5 do 8[5]. Miodników brak. Zalążnia górna, powstaje z 5–16 owocolistków tworzących własne komory dodatkowo przedzielone fałszywymi przegrodami. W każdej fałszywej komorze rozwija się pojedynczy zalążek[5]. Szyjka słupka tęga, zwieńczona główkowatym lub podzielonym, mokrym znamieniem[2].
- Owoce
- Okryte trwałym kielichem i koroną[2]. Po dojrzeniu otwierają się na szczycie kapeluszowatym wieczkiem, przez które wypadają jednonasienne rozłupki, przypominające małe pestkowce[5]. Nasiono zawiera bielmo i drobny, kulisty i niezróżnicowany zarodek[5].
Systematyka
Podobnie jak w przypadku innych grup roślin pasożytniczych – ze względu na uproszczoną budowę tych roślin – taksonomowie od dawna mieli problem z ustaleniem relacji filogenetycznych tej grupy. Tradycyjnie rośliny te łączono zwykle z wrzosowcami Ericales. Aktualna pozycja systematyczna wynika z poznania pokrewieństwa z faceliowatymi i ogórecznikowatymi na podstawie głównie badań morfologicznych kwiatów i badań embriologicznych[5].
- Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016
Jedna z podrodzin w rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae, jedynej w rzędzie ogórecznikowców Boraginales[4][6].
- Pozycja systematyczna według APweb
Takson uznany za synonim plemienia Pholismateae w ramach rodziny Ehretiaceae[2]. Wcześniej ujmowany w randze rodziny o niepewnej pozycji systematycznej (incertae sedis) w obrębie rzędu ogórecznikowców Boraginales[2].
ogórecznikowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Wykaz rodzajów[2]
- Pholisma Nuttall ex W. J. Hooker
- Lennoa Lexarza
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-07-07] (ang.).
- ↑ a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – L. University of Maryland. [dostęp 2018-12-26].
- ↑ a b c d Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 532. ISBN 978-1-84246-634-6.
- ↑ a b c d e f g h i j k Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 219-220. ISBN 83-7079-779-2.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
- J9U: 987007563039305171
- Britannica: plant/Lennoaceae