Haworsja
![]() Haworthia attenuata | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | |||
Rodzaj | haworsja | ||
Nazwa systematyczna | |||
Haworthia H. A. Duval Pl. Succ. Horto Alenc. 7. 1809 (nom. cons.) | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Haworthia_cooperi_var._pilifera_02.jpg/220px-Haworthia_cooperi_var._pilifera_02.jpg)
Haworsja, haworcja (Haworthia Duval) – rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotogłowowatych pochodzący z Południowej Afryki. Do rodzaju zalicza się ponad 160 gatunków[3]. Rośliny wyróżniają się rozetami liści pokrytymi z wierzchu i od spodu pasmami białych brodawek oraz orzęsionymi i ząbkowanymi brzegami[4]. Nazwa pochodzi od botanika Adriana Hardy Hawortha.
Systematyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Haworthia_bayeri_-_MBB_Uniondale_2.jpg/220px-Haworthia_bayeri_-_MBB_Uniondale_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Haworthia_marumiana_in_Tropengew%C3%A4chsh%C3%A4user_des_Botanischen_Gartens_01.jpg/220px-Haworthia_marumiana_in_Tropengew%C3%A4chsh%C3%A4user_des_Botanischen_Gartens_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Haworthia_mutica_-_stellenbosch_2.jpg/220px-Haworthia_mutica_-_stellenbosch_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Haworthia_pygmaea_var_argenteo_maculosa_-_MBB_Mossgas_4.jpg/220px-Haworthia_pygmaea_var_argenteo_maculosa_-_MBB_Mossgas_4.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Haworthia_truncata_1.jpg/220px-Haworthia_truncata_1.jpg)
- Wykaz gatunków[3]
- Haworthia agnis Battista
- Haworthia akaonii M.Hayashi
- Haworthia albispina M.Hayashi
- Haworthia amethysta M.Hayashi
- Haworthia angustifolia Haw.
- Haworthia ao-onii M.Hayashi
- Haworthia aquamarina M.Hayashi
- Haworthia arabesqua M.Hayashi
- Haworthia arachnoidea (L.) Duval
- Haworthia aristata Haw.
- Haworthia attenuata (Haw.) Haw. – haworsja wąskolistna[5]
- Haworthia azurea M.Hayashi
- Haworthia baker Fc.
- Haworthia batesiana Uitew.
- Haworthia bathylis M.Hayashi
- Haworthia bayeri J.D.Venter & S.A.Hammer
- Haworthia bella M.Hayashi
- Haworthia bicarinata Parr
- Haworthia blackburniae W.F.Barker
- Haworthia bolusii Baker
- Haworthia borealis M.Hayashi
- Haworthia breueri M.Hayashi
- Haworthia bronkhorstii M.Hayashi
- Haworthia bruynsii M.B.Bayer
- Haworthia caerulea M.Hayashi & Breuer
- Haworthia caesia M.Hayashi
- Haworthia calaensis Breuer
- Haworthia calva M.Hayashi
- Haworthia candida M.Hayashi
- Haworthia capillaris M.Hayashi
- Haworthia chloracantha Haw.
- Haworthia coarctata Haw.
- Haworthia compacta (Triebner) Breuer
- Haworthia cooperi Baker
- Haworthia crausii M.Hayashi
- Haworthia crinita M.Hayashi
- Haworthia crystallina M.Hayashi
- Haworthia cummingii Breuer & M.Hayashi
- Haworthia cymbiformis (Haw.) Duval – haworsja łódkowata[5]
- Haworthia davidii (Breuer) M.Hayashi & Breuer
- Haworthia decipiens Poelln.
- Haworthia devriesii Breuer
- Haworthia diaphana M.Hayashi
- Haworthia diversicolor (Triebner & Poelln.) M.Hayashi
- Haworthia elizeae Breuer
- Haworthia emelyae Poelln.
- Haworthia emeralda M.Hayashi
- Haworthia eminens M.Hayashi
- Haworthia enigma M.Hayashi
- Haworthia esterhuizenii M.Hayashi
- Haworthia exilis M.Hayashi
- Haworthia fasciata (Willd.) Haw. – haworsja wstęgowata[5]
- Haworthia flavida M.Hayashi
- Haworthia floccosa M.Hayashi
- Haworthia florens M.Hayashi
- Haworthia floribunda Poelln.
- Haworthia fluffa M.Hayashi
- Haworthia foliosa Haw.
- Haworthia fukuyae M.Hayashi
- Haworthia fusca Breuer
- Haworthia glabrata (Salm-Dyck) Baker
- Haworthia glauca Baker
- Haworthia gracilis Poelln.
- Haworthia groenewaldii Breuer
- Haworthia hamata M.Hayashi
- Haworthia harryi M.Hayashi
- Haworthia hastata M.Hayashi
- Haworthia hayashii M.Hayashi
- Haworthia heidelbergensis G.G.Sm.
- Haworthia herbacea (Mill.) Stearn
- Haworthia hisui M.Hayashi
- Haworthia hybrida Haw.
- Haworthia indigoa M.Hayashi
- Haworthia integra Poelln.
- Haworthia jadea M.Hayashi
- Haworthia jakubii Breuer
- Haworthia janseneana Uitew.
- Haworthia jansenvillensis Breuer
- Haworthia jeffreis M.Hayashi
- Haworthia kemari M.Hayashi
- Haworthia kewensis Poelln.
- Haworthia kingiana Poelln.
- Haworthia koelmaniorum Oberm. & D.S.Hardy
- Haworthia lachnosa M.Hayashi
- Haworthia laeta M.Hayashi
- Haworthia lapis Breuer & M.Hayashi
- Haworthia latericia M.Hayashi
- Haworthia ligulata M.Hayashi
- Haworthia limifolia Marloth
- Haworthia lockwoodii Archibald
- Haworthia longiana Poelln.
- Haworthia maculata (Poelln.) M.B.Bayer
- Haworthia magnifica Poelln.
- Haworthia maraisii Poelln.
- Haworthia marginata (Lam.) Stearn
- Haworthia marmorata M.Hayashi
- Haworthia marumiana Uitewaal
- Haworthia marxii Gildenh.
- Haworthia minor (Aiton) Duval
- Haworthia mirabilis (Haw.) Haw.
- Haworthia mollis M.Hayashi
- Haworthia monticola Fourc.
- Haworthia mortonii Breuer
- Haworthia mucronata Haw.
- Haworthia mutica Haw.
- Haworthia nigra (Haw.) Baker
- Haworthia nigrata M.Hayashi
- Haworthia nortieri G.G.Sm.
- Haworthia oculata M.Hayashi
- Haworthia odetteae Breuer
- Haworthia ohkuwae M.Hayashi
- Haworthia opalina M.Hayashi
- Haworthia outeniquensis M.B.Bayer
- Haworthia pallens Breuer & M.Hayashi
- Haworthia pallidifolia (G.G.Sm.) M.Hayashi
- Haworthia parksiana Poelln.
- Haworthia pectinis M.Hayashi
- Haworthia pilosa M.Hayashi
- Haworthia pubescens M.B.Bayer
- Haworthia pulchella M.B.Bayer
- Haworthia pumila (L.) Duval
- Haworthia pungens M.B.Bayer
- Haworthia pusilla M.Hayashi
- Haworthia pygmaea Poelln.
- Haworthia regalis M.Hayashi
- Haworthia regina M.Hayashi
- Haworthia reinwardtii (Salm-Dyck) Haw. – haworsja Reinwardta[5]
- Haworthia reticulata (Haw.) Haw.
- Haworthia retusa (L.) Duval
- Haworthia salina (Poelln.) M.Hayashi
- Haworthia sapphaia M.Hayashi
- Haworthia scabra Haw.
- Haworthia schoemanii M.Hayashi
- Haworthia scottii Breuer
- Haworthia semiviva (Poelln.) M.B.Bayer
- Haworthia serrata M.B.Bayer
- Haworthia sordida Haw.
- Haworthia sparsa M.Hayashi
- Haworthia specksii Breuer
- Haworthia springbokvlakens is C.L.Scott
- Haworthia subhamata M.Hayashi
- Haworthia subularis M.Hayashi
- Haworthia succinea M.Hayashi
- Haworthia tarkasia M.Hayashi
- Haworthia ×tauteae Archibald
- Haworthia teres M.Hayashi
- Haworthia tessellata Baker – haworsja masońska[5]
- Haworthia tradouwensis Breuer
- Haworthia tretyrensis Breuer
- Haworthia tricolor (Breuer) M.Hayashi
- Haworthia truncata Schönland
- Haworthia turgida Haw.
- Haworthia unicolor Poelln.
- Haworthia variegata L.Bolus
- Haworthia veltina M.Hayashi
- Haworthia venetia M.Hayashi
- Haworthia venosa (Lam.) Haw.
- Haworthia villosa M.Hayashi
- Haworthia vincentii Breuer
- Haworthia violacea M.Hayashi
- Haworthia viscosa (L.) Haw.
- Haworthia vlokii M.B.Bayer
- Haworthia wittebergensis W.F.Barker
- Haworthia zantneriana Poelln.
- Haworthia zenigata M.Hayashi
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-11] (ang.).
- ↑ a b Haworthia. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-03-01].
- ↑ Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 371. ISBN 83-7079-779-2.
- ↑ a b c d e Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 102.