Gonialoe
![]() Gonialoe variegata | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | |||
Rodzaj | Gonialoe | ||
Nazwa systematyczna | |||
Gonialoe (Baker) Boatwr. & J.C.Manning Syst. Bot. 39: 69 (2014)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Gonialoe variegata (L.) Boatwr. & J. C. Manning[4] | |||
| |||
|
Gonialoe (też Gonialoë[5][a]) – rodzaj roślin należący do rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), obejmujący trzy gatunki występujące w Angoli, Namibii i Afryce Południowej[3].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Gonialoe_variegata_%3D_Aloe_variegata_%28Asphodelaceae-Xanthorrhoeaceae%29_%2837291686810%29.jpg/220px-Gonialoe_variegata_%3D_Aloe_variegata_%28Asphodelaceae-Xanthorrhoeaceae%29_%2837291686810%29.jpg)
- Pokrój
- Karłowate, tworzące kępy, bezłodygowe rośliny zielne[4].
- Pędy
- Podziemne, zwarte kłącze, odnawiające się co roku, otoczone błoniastymi katafilami, które pozostawiają włókniste resztki[4].
- Liście
- Położone w trzech rzędach, na przekroju deltoidalne lub w kształcie litery V, z białymi kropkami po obu stronach. Brzegi blaszki zgrubiałe i bardzo drobno ząbkowane[4].
- Kwiaty
- Zebrane w proste lub rozgałęzione grono. Okwiat lekko zwężony powyżej zalążni, o długości 20–45 mm, różowy, pomarańczowy lub szkarłatny. Zewnętrzne listki złączone na niemal całej długości, wewnętrzne przylegające do zewnętrznych. Pręciki raczej krótsze od listków okwiatu. Szyjka słupka krótko wystająca ponad okwiat[4].
Systematyka
Rodzaj z podrodziny Asphodeloideae z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae)[7]. We wcześniejszych ujęciach taksonomicznych rodzaj miał rangę podrodzaju Gonialoe Baker w rodzaju aloes[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Gonialoe dinteri (A.Berger) Boatwr. & J.C.Manning
- Gonialoe sladeniana (Pole-Evans) Boatwr. & J.C.Manning
- Gonialoe variegata (L.) Boatwr. & J.C.Manning
Zastosowanie
Gonialoe variegata oraz jego mieszańce z gatunkami z rodzaju gasteria (×Gastonialoe) są uprawiane jako rośliny pokojowe[9].
Uwagi
- ↑ Zgodnie z ar. 60.7 Międzynarodowego kodeksu nomenklatury botanicznej w nazwach naukowych jest dopuszczalna pisownia znaków diakrytycznych wskazujących na rozdzielną wymowę samogłosek[6].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-09-11] (ang.).
- ↑ a b c Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2020-09-11]. (ang.).
- ↑ a b c d e JohnJ. Manning JohnJ. i inni, A Molecular Phylogeny and Generic Classification of Asphodelaceae subfamily Alooideae: A Final Resolution of the Prickly Issue of Polyphyly in the Alooids?, „Systematic Botany”, 39 (1), 2014, s. 55–74, DOI: 10.1600/036364414X678044 [dostęp 2021-06-13] (ang.).
- ↑ List of Genera in ASPHODELACEAE-ASPHODELOIDEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2021-03-22] (ang.).
- ↑ Chapter VIII Orthography and gender of names. Section 1. Orthography. Article 60. [w:] International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Shenzhen Code) [on-line]. International Association for Plant Taxonomy (IAPT). [dostęp 2021-03-22].
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2020-09-11]. (ang.).
- ↑ Tropicos.org. Missouri Botanical Garden, 2020. [dostęp 2020-09-16]. (ang.).
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 397, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .