Dolina Noteci
kod: PLH300004 | |||
specjalny obszar ochrony siedlisk | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Mezoregion | Kotlina Gorzowska, | ||
Data utworzenia | 5 lutego 2008 | ||
Powierzchnia | 50 531,99 ha | ||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Dolina_Kana%C5%82u_Bydgoskiego_pod_%C5%81ochowem_1.jpg/200px-Dolina_Kana%C5%82u_Bydgoskiego_pod_%C5%81ochowem_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Dolina_Noteci_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_3.jpg/200px-Dolina_Noteci_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_3.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Note%C4%87_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_5.jpg/200px-Note%C4%87_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_5.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Note%C4%87_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_9.jpg/200px-Note%C4%87_k_Bia%C5%82o%C5%9Bliwia_9.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Staw_Kardynalski_7.jpg/200px-Staw_Kardynalski_7.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Skarpy_%C5%9Alesi%C5%84skie_2.jpg/200px-Skarpy_%C5%9Alesi%C5%84skie_2.jpg)
Dolina Noteci (kod obszaru PLH300004) – obszar chroniony programem Natura 2000 w województwie kujawsko-pomorskim i wielkopolskim o powierzchni 50532 ha[1].
Celem ochrony jest zachowanie siedlisk przyrodniczych i występujących na ich terenie gatunków roślin i zwierząt.
Historia
W kwietniu 2004 r. zaproponowano włączenie obszaru w sieć Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. W listopadzie 2007 r. został zatwierdzony jako projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk (SOO) pod nazwą Dolina Noteci[2].
Lokalizacja
Dolina Noteci obejmuje fragment Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, począwszy od zachodnich przedmieść Bydgoszczy (Prądy) na wschodzie, po Wieleń na zachodzie. W odróżnieniu od Doliny Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (obszaru OSO) obszar Dolina Noteci obejmuje nie tylko dno pradoliny, lecz również fragmenty jej zboczy, zwłaszcza północnej krawędzi, na styku z Pojezierzem Krajeńskim.
Dolina jest położona na terenie dwóch województw i siedmiu powiatów: czarnkowsko-trzcianeckiego, pilskiego, chodzieskiego, wągrowieckiego, nakielskiego, bydgoskiego i miasta Bydgoszczy.
Ogólna charakterystyka obszaru
W zachodniej części chronionego obszaru płynie rzeka Noteć, zaś we wschodniej (od Nakła do Bydgoszczy) – Kanał Bydgoski, wybudowany w 1774 r., łączący dorzecza Odry i Wisły[2].
Część obszaru zajmują torfowiska niskie pokryte przez zalewowe łąki i trzcinowiska. Wyspowo występują zarośla i zadrzewienia. Na zboczach doliny znajdują się płaty muraw kserotermicznych. W okolicach Goraja, Pianiówki i Góry oraz Ślesina występują lasy: buczyny i dąbrowy, w tym m.in. ciepłolubne dąbrowy i grądy zboczowe. Teren przecinają kanały i rowy odwadniające. Liczne są zbiorniki astatyczne – starorzecza i torfianki. Miejscami występują rozległe płaty lasów łęgowych. Na większości obszaru występują intensywnie użytkowane łąki.
Między dnem doliny a skrajem wysoczyzny występują znaczne deniwelacje terenu, miejscami należące do największych na Niżu Polskim (Góry Rzadkowskie 187 m n.p.m., Dębowa Góra 193 m n.p.m., wobec dna pradoliny 37–54 m n.p.m.)[3].
Nad Doliną Noteci nadzór sprawuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu[2].
Siedliska
Wśród siedlisk na obszarze doliny, największy udział posiadają łąki i zarośla – 83%, zaś znacznie mniejszy: siedliska rolnicze (9%), lasy liściaste (6%), wody śródlądowe (rzeki i akweny – 3%), lasy iglaste (2%)[2].
Wśród siedlisk chronionych największy udział mają: łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (3%), ciepłolubne dąbrowy (3%), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (2%), łąki selernicowe (2%) oraz niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie (2%)[2].
Formy ochrony przyrody
Około 75% powierzchni obszaru Dolina Noteci leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Noteci, ponadto na jego terenie znajduje się niewielki fragment Nadnoteckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz 6 rezerwatów przyrody[4]:
- Borek,
- Hedera,
- Kruszyn,
- Las Minikowski,
- Łąki Ślesińskie,
- Skarpy Ślesińskie.
Wartość przyrodnicza
Obszar obejmuje bogatą mozaikę siedlisk z załącznika I dyrektywy siedliskowej (15 rodzajów), z priorytetowymi lasami łęgowymi i dobrze zachowanymi kompleksami łąkowymi, choć łącznie zajmują one poniżej 20% powierzchni obszaru[2].
W Dolinie Noteci notowano m.in.:
- 22 gatunki ptaków wymienionych w załączniku I dyrektywy ptasiej,
- rośliny (starodub łąkowy), bezkręgowce (czerwończyk fioletek), ryby (boleń, piskorz, głowacz białopłetwy), płazy (kumak nizinny) i ssaki (bóbr europejski, wydra europejska), wymienione w załączniku II dyrektywy siedliskowej[2].
Rekomendowana jest również restytucja na tym terenie łątki ozdobnej, występującej w okolicach Nakła na początku XX w.[2]
Obszar częściowo pokrywa się z ostoją ptasią o randze europejskiej E-33 Nadnoteckie Łęgi. Jest to również ważny korytarz ekologiczny o randze międzynarodowej[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ministerstwo Środowiska: Polskie obszary Natura 2000. 2010-06-10. [dostęp 2010-06-10]. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h Natura 2000. Standardowy formularz danych. Obszar PLH300004. Dolina Noteci http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/dane/pdf/pl/PLH300004.pdf
- ↑ Umiński Janusz: Pojezierze Krajeńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”. Warszawa 1991
- ↑ Natura 2000 - Standardowy formularz danych Dolina Noteci PLH300004. 2017. [dostęp 2018-12-27].
- ↑ Katarzyna Marcysiak: Ochrona przyrody – Bydgoszcz i okolice. W: Przyroda Bydgoszczy. Józef Banaszak (red.). Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, 2004. ISBN 83-7096-531-8.
![Panorama doliny z okolic Bydgoszczy. Po prawej Kanał Bydgoski](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Dolina_Kana%C5%82u_Bydgoskiego_panorama_1.jpg/1000px-Dolina_Kana%C5%82u_Bydgoskiego_panorama_1.jpg)