Budynek centrali telefonicznej PAST w Łodzi
![]() | Ten artykuł dotyczy budynku w Łodzi. Zobacz też: PAST. |
![]() Budynek – widok współczesny | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | |||
Adres | |||
Styl architektoniczny | |||
Architekt | |||
Rozpoczęcie budowy | 1927 | ||
Ukończenie budowy | 1928 | ||
Pierwszy właściciel | |||
Kolejni właściciele | Telekomunikacja Polska S.A. | ||
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Budynek centrali telefonicznej PAST – kamienica znajdująca się przy al. Kościuszki 12 w Łodzi.
Historia
Polska Akcyjna Spółka Telefoniczna (PAST) została utworzona w 1922 roku przez Skarb Państwa i szwedzką firmę Cedergren[1]. Przed 1914 rokiem szwedzki akcjonariusz zarządzał siecią telefoniczną w Warszawie. Spółka otrzymała koncesję na 25 lat na rozbudowę i eksploatacje sieci telefonicznej m.in. w Warszawie, Łodzi i okolicach.
W 1929 roku uruchomiono PAST-owską automatyczną centralę telefoniczną – pierwszą w Polsce. Uruchomiono także pierwszą w Polsce zegarynkę, a później pierwszą prototypową aparaturę do zdalnego wybierania numerów warszawskich abonentów. Centralę zamknięto w 1983 roku – była jedną z najdłużej nieprzerwanie działających central tego typu na świecie.
Architektura
Projekt budynku wykonał architekt Józef Kaban. Gmach PAST wybudowano w latach 1927–1928. Fasada podzielona jest żłobkowanymi pilastrami, zakończonymi diamentowymi kapitelami. Motywy w elewacji frontowej: diamentowe bonie, rombowe podziały drzwi, żeliwne latarnie w stylu art déco, umieszczone zostały przy bramach.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Marian Marek Drozdowski: Warszawa w latach 1914−1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 321. ISBN 83-01-08690-4.
Bibliografia
- Mirosław Zbigniew Wojalski: Budynek centrali telefonicznej PAST. lodz.naszemiasto.pl. [dostęp 2010-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (13 lutego 2009)].
- PASTa. topografie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-30)]., topografie.pl