Bodziszek czerwony
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bodziszkowce | ||
Rodzina | bodziszkowate | ||
Rodzaj | bodziszek | ||
Gatunek | bodziszek czerwony | ||
Nazwa systematyczna | |||
Geranium sanguineum L. Sp. pl. 2:683. 1753 | |||
| |||
|
Bodziszek czerwony, b. krwisty (Geranium sanguineum L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny bodziszkowatych. Występuje w Europie i zachodniej Azji, jest też uprawiany w wielu krajach[3]. W Polsce występuje na całym niżu.
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje niemal w całej Europie – brak go tylko na północy (Islandia, północna część Półwyspu Skandynawskiego i północna Rosja). Na wschodzie sięga do Azji Mniejszej, Kaukazu i zachodniej Syberii[4].
W Polsce jest szeroko rozprzestrzeniony poza obszarami górskimi, gdzie jest bardzo rzadki, występuje jednak nierównomiernie – lokalnie bywa rzadki, są też rejony (np. Wyżyna Lubelska), gdzie ma bardzo liczne stanowiska[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Geranium_sanguineum._04-08-2022_%28actm.%29.jpg/180px-Geranium_sanguineum._04-08-2022_%28actm.%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Geranium_sanguineum02.jpg/180px-Geranium_sanguineum02.jpg)
- Łodyga
- Łodyga wzniesiona lub ponosząca się, odstająco owłosiona. Wysokość 10–50 cm. Pod ziemią grube kłącze.
- Liście
- W zarysie okrągławe, do 5 cm średnicy. Dolne są dłoniasto 7-dzielne. Odcinki ostatniego rzędu są równowąskolancetowate, całobrzegie.
- Kwiaty
- Wyrastają pojedynczo na odstająco owłosionych szypułkach. Mają średnicę 2,5–4,0 cm, kolor krwistoczerwony. Płatki korony wycięte, dwukrotnie dłuższe od kielicha, nitki pręcików równomiernie zwężają się.
- Owoce
- Rozłupka o ościach po dojrzeniu łukowato odginających się i ślimakowato zwijających.
- Gatunek podobny
- Bodziszek błotny ma kwiaty wyrastające w parach i rośnie w miejscach wilgotnych.
Biologia i ekologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Geraniumsangred2.jpg/220px-Geraniumsangred2.jpg)
Bylina, hemikryptofit. Występuje w miejscach kamienistych, na suchych zboczach, w zaroślach, w widnych lasach, na słonecznych skrajach lasów. Preferuje lekko zasadowe gleby. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Geranion sanguinei[6]. Kwitnie od maja do września. Kwiaty częściowo przedprątne, częściowo równoczesne, zapylane przez błonkówki i muchówki, albo samopylne[7].
Zastosowanie
Roślina ozdobna. Jest uprawiany dla swoich pięknych kwiatów. Wymaga słonecznego lub półcienistego stanowiska. Nie potrzebuje gleby żyznej i próchnicznej, lubi gleby piaszczysto-gliniaste lub żwirowate o odczynie lekko zasadowym. Nadaje się także jako roślina okrywowa, ale pełne zwarcie osiąga dopiero po kilku latach. Raz posadzony rośnie przez wiele lat.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-02] (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
- ↑ Geranium sanguineum L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 260, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973, s. 112.
Bibliografia
- Bertram Münker: Kwiaty polne i leśne. Warszawa: Świat Książki, 1998. ISBN 83-7129-756-4.
- SNL: blodstorkenebb
- BioLib: 3560
- EoL: 346175
- EUNIS: 172557
- FloraWeb: 2693
- GBIF: 2890920
- identyfikator iNaturalist: 129853
- IPNI: 373620-1
- ITIS: 29121
- NCBI: 70270
- Plant Finder: 280851
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2824000
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:322494-2
- Tela Botanica: 30061
- identyfikator Tropicos: 13900047
- USDA PLANTS: GESA2
- CoL: 3FV5W