Antoniny (obwód chmielnicki)
![]() Brama oraz budynki gospodarcze pałacu | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Rejon | |||||
Powierzchnia | 4,60 km² | ||||
Populacja (2016) • liczba ludności |
| ||||
Nr kierunkowy | +380 3855 | ||||
Kod pocztowy | 28153 | ||||
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Ukrainy ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
Strona internetowa |
Antoniny (ukr. Антоніни) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w rejonie krasiłowskim obwodu chmielnickiego.
Historia
Pierwotnie własność Lubomirskich, następnie Sanguszków i Potockich.
Eustachy Erazm Sanguszko został właścicielem Antonin po śmierci ojca Hieronima Janusza. Wraz z żoną Klementyną z Czartoryskich założył w Antoninach piękny ogród z różnorodną roślinnością[2].
Pod rozbiorami siedziba gminy Antoniny(inne języki) w powiecie zasławskim guberni wołyńskiej.
W czasie wypadków 1917 roku stacjonował tu oddział partyzancki Feliksa Jaworskiego, dzięki któremu ocalało wiele rodzin szlacheckich z okolicy.
[październik 1917]: W Antoninach było wtedy spokojnie, bezpiecznie jak za starego régime. Ponieważ ruch chłopski szedł od Kijowszczyzny i Podola, więcej na zachód wysunięte Antoniny miały dopiero za kilka tygodni przeżywać to, co u nas osiągnęło już swoją pełnię. Pluton Jaworczyków stał w samych Antoninach, a do odległych o siedem wiorst Kremeńczug (cukrownia „Antoniny”) zjechało trzydziestu artylerzystów Polaków, bez armat wprawdzie jeszcze i bez broni, lecz wiele obiecujących (…) W owym pamiętnym grudniu 1917 w Antoninach stały dwie odrębne organizacje wojskowe, wzajemnie od siebie niezależne (…) świeżo powstający 2. pułk ułanów, formułujący się na Wołyniu z polecenia jenerała Dowbora-Muśnickiego, i znany już oddział Jaworskiego, niegdyś batalion szturmowy imienia jenerała Korniłowa, później oddział partyzancki, luźnie przyłączony do VII rosyjskiej Armii (…) Cały kraj stanowił już jedną pustynię, a na tle owej pustyni, po której przelewało się morze anarchii Antoniny stały odosobnione jak wyspa. Wyzywające swoim bogactwem i pięknością, prowokujące Pilawami na słupach granicznych – urągały rozszalałemu żywiołowi chłopstwa i grabieżczych band żołnierskich. Toteż chronił się do nich kto mógł. Wszystkie pomieszkania, nie zajęte przez wojskowych, wszystkie dwory i dworki, domy, domki i domeczki były napchane ludźmi, którzy ściągali pod opiekę polskich wojsk. (…) Najbliższe folwarki: Józin, Bułajówka i Wolica[3] stały nienaruszone[4].
Zabytki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B8.%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%86_%D0%9F%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%86%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D1%85.1914.png/220px-%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B8.%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%86_%D0%9F%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%86%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D1%85.1914.png)
- pałac – w Antoninach znajdował się pałac w stylu neobarokowym przebudowany według projektu architekta François Arveuf z wielką kolekcją obrazów m.in. Matejki, Fałata oraz porcelany i książek. W 1919 r. pałac został spalony przez żołnierzy bolszewickich. Najtragiczniejsze dni posiadłości opisała Zofia Kossak w swojej powieści „Pożoga”. Ostatnim właścicielem Antonin był Józef Mikołaj Potocki.
Po zespole pałacowym ocalały:
- brama wjazdowa z herbami Pilawą Potockich i Pogonią Sanguszków,
- park krajobrazowy z XIX wieku,
- budynek kordegardy,
- stajnie.
Urodzeni w Antoninach
- Irena Piasecka – członkini ZWZ-AK.
- Wiktor Józef Podoski – porucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, dyplomata.
- Roman Stanisław Sanguszko – polski książę i działacz społeczny.
- Stanisław Henryk Szczucki – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Galeria
-
- Budynek bramny
-
- Wozownia
- Wozownia od ulicy
Przypisy
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2016 року. Державна служба статистики України. Київ, 2016, s. 77. (ukr.)
- ↑ Urszula Kicińska. Umowa dożywocia jako forma zabezpieczenia materialnego szlachcianki w dawnej Polsce. „Krakowskie Studia Małopolskie”. 2013, nr 18, s. 186.
- ↑ Wolica (11), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 698 .
- ↑ Zofia Kossak, Pożoga. Wspomnienie z Wołynia 1917-1919
Linki zewnętrzne
- Antoniny, wś. pow. zasławski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 42 .
- Antoniny (2), wś. pow. zasławski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 37 .
- Antoniny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 731 .
- Pałac w Antoninach – j.ukraiński. [dostęp 2010-07-23]. (ukr.).
- Antoniny na stronie Rady Najwyższej Ukrainy
- Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
- Pozostałości rezydencji Potockich w Antoninach na filmie z drona.
- ЕСУ: 42974