Adenostoma fasciculatum
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | Adenostoma | ||
Gatunek | Adenostoma fasciculatum | ||
Nazwa systematyczna | |||
Adenostoma fasciculatum Hook. & Arn. Bot. Beechey Voy.: 139 (1832)[3] | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/170411_790_Encinitas_-_San_Diego_Botanic_Gdn%2C_Overlook_Natural_Area%2C_Salvia_mellifera_Black_Sage%2C_Adenostoma_fasciculatum_Chamise_%2833744396434%29.jpg/220px-170411_790_Encinitas_-_San_Diego_Botanic_Gdn%2C_Overlook_Natural_Area%2C_Salvia_mellifera_Black_Sage%2C_Adenostoma_fasciculatum_Chamise_%2833744396434%29.jpg)
Adenostoma fasciculatum – gatunek roślin z rodziny różowatych. Występuje w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej w Kalifornii i północno-zachodnim Meksyku[4][3]. Jest rośliną charakterystyczną dla formacji chaparral[5]. Organem przetrwalnym w czasie pożarów jest lignotuber, z którego odrastają pędy po ich spaleniu[4]. Jest wykorzystywany lokalnie jako roślina lecznicza[6].
Morfologia
- Pokrój
- Krzewy o pędach prostych lub łukowatych osiągające od 0,8 do 2 m wysokości[7]. Na poziomie gruntu wykształca się okazały lignotuber z którego wyrasta kilka lub kilkanaście głównych pędów. Krótkopędy są obecne (A. fasciculatum). Na starszych pędach kora papierzasta, początkowo czerwonawobrązowa, z czasem szarzejąca. Młode pędy owłosione lub nagie[4].
- Liście
- Zimozielone, skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe. Liście młodociane pojedynczo lub podwójnie pierzasto podzielone, na starszych roślinach pojedyncze. Przylistki obecne na długopędach. Blaszki ciemnozielone, równowąskie do równowąskolancetowatych[4], o długości do 13 mm i szerokości do 1,7 mm[7], na brzegach podwinięte. Od spodu blaszki nagie[4].
- Kwiaty
- Zebrane po kilka do kilkuset w szczytowe kwiatostany wiechowate, groniaste lub kłosowate. Osadzone są na krótkich szypułkach. Listki podkwiatowe są dwa i trójklapowe. Kwiaty osiągają 2–6 mm średnicy. Hypancjum jest dzwonkowate lub walcowate. Działki kielicha są szerokojajowate lub okrągławe, wzniesione lub odgięte. Płatki korony są początkowo białe, później rdzawobrązowe, zaokrąglone do eliptycznych i jajowatych[4]. O szerokości do 2 mm[7]. Pręcików jest 15 i są one krótsze od płatków. Owocolistek pojedynczy, rzadko w liczbie dwóch, okazały, nagi lub owłosiony, z bocznie osadzoną szyjką słupka, z pojedynczym lub dwoma zalążkami[4].
- Owoce
- Pojedyncze lub dwie niełupki jajowate do eliptycznych, osiągające do 1,8 mm długości. Rozwijają się na trwałym hypancjum i otoczone są trwałymi działkami[4].
Systematyka
Jest gatunkiem typowym rodzaju Adenostoma[8].
W obrębie gatunku wyróżnia się trzy odmiany[3][4]:
- A. fasciculatum var. fasciculatum – rośliny o pędach wzniesionych, nagich lub słabo owłosionych, liście do 13 mm długości, zaostrzone;
- A. fasciculatum var. obtusifolium S.Watson – rośliny o pędach wzniesionych, owłosionych, liście do 6,5 mm długości, tępe;
- A. fasciculatum var. prostratum Dunkle – rośliny o pędach płożących
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-10-10] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-10-10] (ang.).
- ↑ a b c Adenostoma fasciculatum Hook. & Arn., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-10-11] .
- ↑ a b c d e f g h i William Jones, James Henrickson: Adenostoma Hooker & Arnott. [w:] Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2023-10-10].
- ↑ ChrisCh. Gardner ChrisCh., Başak GünerB.G. Gardner Başak GünerB.G., Flora of the Mediterranean with California, Chile, Australia & South Africa: an illustrated guide, London, UK 2019, ISBN 978-1-4729-7026-8, OCLC 1104612847 .
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 16, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c Adenostoma fasciculatum Hooker & Arnott, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-10-11] .
- ↑ Adenostoma Hooker & Arnott, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-10-11] .
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- EoL: 637532
- Flora of North America: 250100003
- GBIF: 3030227
- identyfikator iNaturalist: 47146
- IPNI: 30143720-2
- ITIS: 25090
- NCBI: 140993
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): rjp-4733
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:720231-1
- identyfikator Tropicos: 27801458
- USDA PLANTS: ADFA
- CoL: 652F2